BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Aleksander Downer’ın Kıbrıs prosedürünün ilerlemesi konusunda en üst düzeyde yardım talep ettiği ve Güvenlik Konseyi’nden Kıbrıs sorununda bir ilerleme açıklaması kopardığı bildirildi.

Haberi manşetten veren Fileleftheros Gazetesi, Downer’in prosedürün gidişatıyla ilgili Güvenlik Konseyi’ne Perşembe günü bilgi vermesinin hemen ardından Güvenlik Konseyi Başkanı’nın bir açıklama yayımlaması için halen perde gerisinde yoğun çalışmalar yapılmakta olduğunu yazdı.
Kıbrıs sorununun temel yönlerinde iki tarafı ayıran çok önemli ve büyük anlaşmazlıklar var olmasına rağmen, Güvenlik Konseyi Başkanı’nın yayımlayacağı bu açıklamayla Kıbrıs sorununda bir ilerleme sahnesi yaratılacağına dikkat çekilen haberde özetle şunlar kaydedildi:

MANTIK DOWNER’IN DÜŞÜNDÜĞÜ

“Bu hareketin arkasındaki mantık; Downer’in düşündüğü üzere, bir sonraki aşamalara ve ‘oyunun sonuna’ geçilmesine olanak sağlayacak bir görüntünün ve sahnenin yaratılmasıdır. Güvenlik Konseyi Başkanı’nın açıklamasının taslak metni İngiltere’nin BM’deki Daimi Temsilcisi hazırladı.
Güvenlik Konseyi Başkanı’nın -ki bu ay Meksika Büyükelçisidir- açıklamasında; ‘müzakerelerde bugüne kadar kaydedilen ilerleme’ selamlanacak. Buna paralel olarak taraflara; prosedürü hızlandırmaları çağrısı yapılacak. Harcadıkları çabalar nedeniyle iki lider kutlanacak, yakın gelecekte daha da ilerleme olmasını öngörecek ve liderlere; iki bölgeli, iki toplumlu, BM kararlarında belirtildiği şekliyle siyasi eşitliği olan federasyona dayanan bir anlaşmaya varmak için ‘fırsatı değerlendirme’ çağrısında bulunulacak.

KARARLARI GÜÇLENDİRECEK

Bilgi sahibi kaynakların söylediğine göre BM Güvenlik Konseyi Başkanlığı’nın; -Haziran ayında; Kıbrıs sorunuyla ilgili ifadelerin de yer alacağı; UNFICYP’in görev süresinin uzatılmasına ilişkin bir karar alınacak olmasına rağmen- Downer’in ısrarla talep ettiği bu açıklaması; bu hafta BM merkezinde yapılacak toplantıda alınacak kararları güçlendirecek.
BM merkezinde yapılacak toplantıda müzakerelerin bugüne kadarki gidişatı gözden geçirilecek ve Kıbrıs sorununda bundan sonra atılacak adımlar belirlenecek. Toplantıya, diğerlerinin yanı sıra Pascoe, Downer, Zerihoun ve Spechart katılacak ve önümüzdeki aylara ilişkin plan hazırlayacaklar. BM’nin planlamaları; gayrı resmi olmasına rağmen var olan ve üçüncü tarafların yatırım yaptığı; iki takvim temelinde oluyor: Türkiye’nin AB üyelik sürecinin gözden geçirileceği 2009 sonu ve işgal bölgelerinde önümüzdeki Nisan’da yapılacak sözde cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi 2010 başları.

BİLDT’İN AÇIKLAMALARI TESAFÜF DEĞİL

İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt’in Lefkoşa’daki temasları sırasında Kıbrıs sorununa sonbaharda veya en geç Aralık ayında bir anlaşmaya varılmasından söz etmesi tesadüf değildir. BM’de saptandığı üzere müzakerelerin ağır seyretmesi; bazı zamansal hedefleri değiştirebilir. Ancak şu anda Eylül ayına tarihlenmesine rağmen al-ver’in başlayacağı açıktır. Tezlerin karşılıklı sunulması şeklinde devam eden ilk aşama yaza kadar tamamlanacak ve ikinci aşama da olacak. Geriye kalan konularda görüşmeler çok uzun sürecek. Türkler çalışma gruplarında uzlaştıkları şeyleri kabul etmedikleri için Ekonomi başlığında zorluklar var. Toprak başlığında ise her iki taraf da kriterler ortaya koyacak, geriye kalan; Anayasa ve Mülkiyet başlıklarıyla ilgili konuları da al-ver’e havale edecek. Güvenlik konusunda Downer’in yeniden Ankara’yı ziyaret etmesi gerekecek.