Ortadoğu bir kez daha tarihin en tehlikeli eşiklerinden birine sürükleniyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyon, yalnızca iki ülke arasındaki bir çatışma olmaktan çıkmış durumda. İlk saatlerden itibaren ortaya çıkan tablo, bölgesel bir savaşın kapısının aralandığını gösteriyor.
Operasyonun en çarpıcı sonucu ise İran’ın dini lideri Ali Hamaney ile Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi’nin öldürüldüğünün açıklanması oldu. Bu yalnızca askeri bir saldırı değil; doğrudan rejimin kalbine yönelmiş stratejik bir hamle.
Bu noktada sorulması gereken temel soru şudur: Amaç caydırıcılık mı, yoksa rejim değişikliği mi?
Washington’dan gelen sinyaller ikinci ihtimali güçlendiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, açık biçimde yüksek riskli bir siyasi kumar oynuyor. Çünkü tarih gösteriyor ki İran gibi köklü devlet yapısına sahip ülkelerde dış müdahaleyle rejim değiştirmek o kadar kolay değil.
Irak’ta Saddam devrildi ama istikrar gelmedi. Afganistan’da Taliban geri döndü.
İran ise çok daha büyük nüfusu, güçlü devlet geleneği ve ideolojik mobilizasyon kapasitesiyle bambaşka bir denklem sunuyor.
Diğer taraftan Pentagon’un açıkladığı ABD asker kayıpları ise savaşın Amerikan iç siyasetine doğrudan yansıyacağının işareti.
ABD kamuoyu, uzak coğrafyalarda ölen askerler konusunda tarihsel olarak sabırsızdır. Tabutlar ülkeye dönmeye başladığında seçim dengeleri değişir.
Yıl sonunda yapılacak federal seçimler yaklaşırken Trump yönetimi için en büyük risk burada yatıyor. Savaş kısa sürede sonuçlanmazsa, askeri başarı bile siyasi yenilgiyi engelleyemeyebilir. Trump’ın kongre çoğunluğunu kaybetme ihtimali ve hatta azil tartışmaları şimdiden başladı.
Bugün yaşananlar bir operasyon değil, stratejik bir kumardır. Trump yönetimi hızlı bir sonuç alırsa siyasi kazanç elde edebilir. Ancak rejim değişikliği gerçekleşmezse tablo tersine döner.
Muharebe kazanılmış olsa bile savaş kaybedilebilir. Ve tarih bize şunu defalarca göstermiştir:
Ortadoğu’da başlatılan savaşların bitiş tarihini hiçbir lider önceden belirleyememiştir.
Savaşın en dikkat çekici etkilerinden biri ise Doğu Akdeniz’de hissediliyor. İngiltere Savunma Bakanı John Healey’nin İran’dan Kıbrıs yönüne füze atıldığı açıklaması şok etkisi yarattı.
Her ne kadar Güney Kıbrıs yönetimi iddiaları reddetse de bölgesel gerilimlerin askeri üsler üzerinden genişlediği biliniyor. Rum lider Hristodulidis’in İsrail kucağında izlediği politika, adayı hedef haline getirdi. İnşallah Hristodulidis, yaşananlardan ders çıkarıp aklına başına toplar. Aksi halde tüm ada çatışmaların ortasında kalır. Bizden söylemesi…