Travmanın Normalliği
Travma için korkunç bir şeyin ardından verilen tepki ya da normal bir olaya verilen normal tepki, diyebilirim. Travma yaşayan insan, o travmayı anımsatan insanlardan, yerlerden kaçınmaktalar. Böyle insanlar, yaşamları boyunca öfke kontrolsüzlüğü, kaygı, korku, uyuyamama... Durumlarını kendi üzerlerine çekmekte. Travmalar, doğa olaylarından sonra meydana geldiği gibi insan eliyle oluşturulan (çok daha etkili) olaylardan sonra da başımıza gelebiliyor. Gözümüzün önünde yaşadığımız ölüm tanıklığı, trafik kazaları, yaralanmalar ve tabii ki şu an dünyamızda gerçekleştirilen savaşların savaşı yaşayan insanlar üzerinde bıraktıkları. Neden ne olursa olsun; travmatik durumlarda verilen tepki, normal görünüyor.
Savaş sözcüğünü çok küçük yaşlarda öğrendim. Ailemin savaş sonrası yaşadığı anormal gibi görünen; fakat çok da normal tepkileri bize de duyumsattılar. Onların konuşmaları, olayları bizlere anlatırken göz bebeklerindeki farklılıklar, şimdi bile aklımda. Bize aktarılan savaş sonrası travmalar, oldukça üzücü. Bu yaşamımızdaki adımız gibi bizi biz yapan gerçeklerimiz.
Savaş Devam Ediyor!
Savaş sonarsında yaşamını bir şekilde kurtulan insanlar, doğduğu yerden bile vazgeçebiliyor. Hiç tanımadığı bir ülkeye gidip zorluklarla orada konuşulan dili öğrenip orada yaşayabiliyor, orada yaşamayı öğrenebiliyor. Savaşın bitiminde orada kalıp yaşamaya öyle ya da böyle devam edebiliyor. Fakat, bu insanların şahit olunanlardan sonra nasıl bir psikolojide oldukları önemli bir nokta. İnsanın ruhsal, fiziksel, zihinsel sağlıkla dengede yaşamını sürdürmesi kadar değerli bir döngü olmasa gerek.
Çocuklar Ölmesin!
İnsanın insanı öldürmesi, kabul edilir bir durum değil. İran’a atılan füzenin okulda olan çocukların küçücük, sevgi dolu, saf yaşamlarını yok etmesini nasıl kabul edebiliriz ki? Ölen çocukların ardından atılan füzelerle birlikte yaşamlarını yitiren insanların halen devam etmesini görüyoruz. Öldürmek, kazanmak mı? Ne kadar çok öldürürsen; o kadar da kazanan mı oluyorsun? Kazanmak için çocukların mı ölmesi gerekli? Gerçekten yazık. İnsanlığın geldiği son nokta, başlangıçtan çok da ilerlememiş bir durumda.
Travma Nedir?
Travma, bireyin fiziksel ya da duygusal bir olay karşısında yaşadığı derin sarsıntı ve zorlanma durumudur. Bu durum, çeşitli sebeplerle ortaya çıkabilir ve kişinin yaşamını olumsuz etkileyebilir. Travmanın belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterse de genellikle anksiyete, korku ve uyku bozuklukları gibi sonuçlar doğurur. Fiziksel travmalar ise çeşitli nörolojik sorunlara yol açabilir. Travma tedavisi altta yatan nedene ve şiddetine göre değişiklik gösterir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), son derece stresli veya korkutucu bir olaydan (olaya bizzat katılmak veya tanık olmak) kaynaklanan bir ruh sağlığı durumudur. Belirtiler arasında geçmişe dönüşler, kabuslar, şiddetli kaygı ve olayla ilgili kontrol edilemeyen düşünceler yer alabilir.
Travmatik olaylar yaşayan çoğu insan kısa bir süre için uyum sağlamakta ve başa çıkmakta zorlanabilir. Ancak, zamanla ve kendilerine iyi bakarak genellikle iyileşirler. Belirtiler kötüleşirse, aylarca veya yıllarca sürerse ve günlük işlevlerini yerine getirme yeteneklerini etkilerse, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) yaşıyor olabilirler.
Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ortaya çıktıktan sonra tedavi görmek, belirtileri hafifletmek ve insanların daha iyi işlev görmelerine yardımcı olmak açısından çok önemlidir.
Belirtiler
Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri, travmatik bir olaydan sonraki ilk üç ay içinde başlayabilir. Ancak bazen belirtiler olaydan yıllar sonra ortaya çıkmayabilir. Bu belirtiler bir aydan uzun sürer ve sosyal veya iş ortamlarında ve başkalarıyla geçinme konusunda büyük sorunlara neden olur. Ayrıca günlük işlerinizi yapma yeteneğinizi de etkileyebilir.
Genel olarak, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtileri dört tipe ayrılır: rahatsız edici anılar, kaçınma davranışı, düşünce ve ruh halindeki olumsuz değişiklikler ve fiziksel ve duygusal tepkilerdeki değişiklikler. Belirtiler zaman içinde veya kişiden kişiye değişebilir.
Rahatsız Edici Anılar
İstemsiz anıların belirtileri şunları içerebilir:
• Travmatik bir olayın istenmeyen, rahatsız edici anıları tekrar tekrar geri gelir.
• Travmatik bir olayı sanki tekrar yaşanıyormuş gibi yeniden deneyimlemek.
• Travmatik bir olayla ilgili rahatsız edici rüyalar veya kabuslar.
• Travmatik bir olayı hatırlatan bir şeye karşı ortaya çıkan şiddetli duygusal sıkıntı veya fiziksel tepkiler.
Kaçınma
Kaçınma belirtileri şunları içerebilir:
• Travmatik bir olay hakkında düşünmemeye veya konuşmamaya çalışmak.
• Travmatik bir olayı hatırlatan yerlerden, aktivitelerden veya insanlardan uzak durmak.


Düşünce Ve Ruh Halindeki Olumsuz Değişikliklerin Belirtileri Şunları İçerebilir:
• Kendiniz, diğer insanlar veya dünya hakkında olumsuz düşünceler.
• Süregelen olumsuz duygular; korku, suçlama, öfke veya utanç.
• Travmatik bir olayın önemli ayrıntılarını hatırlayamama da dahil olmak üzere hafıza sorunları.
• Aile ve arkadaşlardan kopuk hissetmek.
• Eskiden zevk aldığınız aktivitelere artık ilgi duymamak.
• Olumlu duygular hissetmekte zorlanıyorum.
• Duygusal olarak hissizleşmek.
Fiziksel Ve Duygusal Tepkilerdeki Değişiklikler
Fiziksel ve duygusal tepkilerdeki değişikliklerin belirtileri, diğer adıyla uyarılma belirtileri, şunları içerebilir:
• Çabuk ürkmek veya korkmak.
• Her zaman tehlikeye karşı tetikte olmak.
• Kendine zarar veren davranışlar, örneğin aşırı alkol tüketimi veya aşırı hız yapma.
• Uyku problemi.
• Konsantre olmakta zorlanıyorum.
• Sinirlilik, öfke patlamaları veya saldırgan davranışlar.
• Terleme, hızlı nefes alma, hızlı kalp atışı veya titreme gibi fiziksel reaksiyonlar.


Kaynaklar:
https://www.acibadem.com.tr/ilgi-alani/travma-nedir-belirtileri-nelerdir/
https://www.mayoclinic.org