ABD Başkanı Trump yeniden müzakere sinyalleri veriyor, İran ise taleplerini artırarak masada avantaj sağlamaya çalışıyor. Diplomasi sahnesinde bir “anlaşma isteği” görüntüsü var; ancak sahadaki gerçeklik çok daha sert. ABD ve İsrail ile İran arasındaki gerilim, klasik bir caydırıcılık oyunundan çıkıp kontrollü tırmanma stratejisine dönüşmüş durumda.
ABD Başkanı Trump yeniden müzakere sinyalleri veriyor, İran ise taleplerini artırarak masada avantaj sağlamaya çalışıyor. Diplomasi sahnesinde bir “anlaşma isteği” görüntüsü var; ancak sahadaki gerçeklik çok daha sert. ABD ve İsrail ile İran arasındaki gerilim, klasik bir caydırıcılık oyunundan çıkıp kontrollü tırmanma stratejisine dönüşmüş durumda.
Taraflar sürekli el yükseltiyor. İran’ın füze ve İHA saldırılarının büyük bölümünün Körfez ülkelerini hedef alması tesadüf değil; bu, enerji damarlarını sıkma hamlesidir. Petrol fiyatlarının dalgalanması da bu yüzden şaşırtıcı değil. Çünkü modern dünyanın en hassas noktası hâlâ enerji.
Ama asıl mesele bu değil.
Herkes füzeleri konuşuyor. Petrolü konuşuyor. Ama kimse kabloları konuşmuyor.
Oysa küresel sistemin omurgası, okyanus tabanında uzanan fiber optik hatlar. Tüm internet trafiğinin yaklaşık yüzde 95’i bu kablolar üzerinden akıyor. Bankacılık işlemleri, kripto transferleri, e-postalar, bulut sistemleri… Hepsi.
Ve bu kabloların neredeyse hiçbir fiziksel koruması yok.
Bir kablonun kesilmesi demek, sadece internetin yavaşlaması anlamına gelmez. Ne mi olur?
Avrupa ile Asya arasındaki finansal sistem anında donar, borsalar çöker. Günlük trilyonlarca dolarlık finansal akış bir anda yok olur.
İran’ın deniz suyu arıtma tesislerini hedef alma tehdidi de aynı stratejinin parçası. Körfez ülkeleri için su, en az petrol kadar hayati. Bu tesislere yönelik bir saldırı, doğrudan sivil yaşamı hedef alır ve bölgeyi yaşanmaz hale getirebilir.
Yani mesele artık sadece askeri değil; yaşam altyapısının tamamı risk altında.
Bugüne kadar birçok ülke bu gerilimi uzaktan izledi. “Beni ısırmayan yılan bin yaşasın” yaklaşımı hakimdi.
Ama artık o yılanın yönü değişti.
Denizaltı kabloları küreseldir. Finans sistemi küreseldir. Enerji piyasaları küreseldir. Bu kriz, coğrafi sınırları çoktan aşmıştır.
Artık kimse dışarıda değil.
Bu yılan herkesi hatta tüm dünyayı sokabilir. Bizden söylemesi.