54 yıl sonra ilk kez yeniden aya doğru yola çıkıldı.– ancak başlangıçta sadece gidiş-dönüş bir görev için – 1969 ve 1972 yılları arasında on iki kişi Ay'da yürüdü ve geride bayraklar, Ay araçları bıraktı. Bundan sonraki on yıllar boyunca astronotlar Dünya yörüngesinde kalmakla yetindi. ABD ve Rusya arasındaki uzay yarışı sona ermişti. Şimdi yeni bir yarış başladı: ABD Ay'a geri dönmek istiyor ve bu kez Çin tarafından meydan okunuyor.
* * * *
Her iki ülke de muhtemelen Ay'ın güney kutbunda kalıcı üsler kurmak istiyor. Bu, jeopolitik ve uzayda egemenlik, ham maddeler ve bilimsel ilerleme ile ilgili bir durum. Artemis 2 görevi, Çin'in hızla ilerleme kaydettiği bir uzay yarışının başlangıcını işaret ediyor. Komutan Reid Wiseman ve üç mürettebat üyesi Uluslararası Uzay İstasyonu'na değil, bin kat daha uzak bir yere, aya gitti.
* * * *
Çin, 2030 yılında ilk kez Ay'a astronot indirmeyi planlarken, ABD 2028 yılına kadar orada olmayı hedefliyor. Ancak planlar artık birbirine yaklaşıyor: ABD gecikmeler yaşarken, Çin'in planlanandan daha ileride olması bile mümkün. Gözlemciler giderek artan bir şekilde Çin'in Ay yarışında ABD'yi geçme şansının olduğuna inanıyor. NASA Başkanı Jared Isaacman ABD'nin Çin'in sadece birkaç ay önünde olabileceğini söylüyor.
* * * *
Çin'in ‚Ay Programı‘nın da hızla ilerlediği söyleniyor. Çin son yıllarda aya altı robotik görev gönderdi ve ayın uzak tarafından kaya örnekleri getiren ilk ülke oldu. Bu yıl ve 2028'de de daha fazla görev planlanıyor. 11 Şubat'ta Çin, Ay'a yönelik önemli bir adım daha attı: Güney Çin'deki Hainan adasındaki Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi'nden, 2030‘da astronotları Ay'a taşımayı amaçlayan Long March 10 ağır yük roketi ilk kez başarıyla fırlatıldı.
* * * *
Aynı zamanda, Çin’in Mengzhou uzay aracı, fırlatma sorunları durumunda Dünya'ya acil iniş gerektiren bir testi başarıyla tamamladı. Çin ile rekabete odaklanan ABD tamamen bir ay üssü geliştirmeye odaklanan yeni bir stratejisi sundu. Çarşamba akşamı yerel saatle 18:35'te (Orta Avrupa Saatiyle 00:35), Orion kapsülündeki dört astronot Florida'da Cape Canaveral Üssü'nden fırlatıldı. Şubat‘ta planlanan fırlatma önce Mart’a sonra Nisan’a ertelenmişti.
* * * *
Bu yolculuk, Ay'ın etrafında bir uçuş için Saturn V roketiyle yola çıkan 1968'deki Apollo 10 görevini anımsatıyor. Artemis 2 bu mirası temel alıyor: SLS roketi, Cape Canaveral'daki aynı Fırlatma Kompleksi 39B'den kalktı. SLS roketinin devasa montaj binası da Apollo programına kadar uzanıyor. 2011'de Uzay Mekiği programının sona ermesinin ardından, mega montaj salonu Artemis programı için dönüştürüldü. Hacim bakımından hala dünyanın en büyük binaları arasında yer alıyor.
* * * *
Bu, aslında daha sonraki Ay'a iniş için bir test uçuşu. Mürettebat on gün boyunca yolculuk yapacak; dördüncü günün ardından Ay'a ulaşacak ve kraterlerinin muhteşem manzarasının ve Dünya'nın Ay'ın arkasından yükseldiği efsanevi anın tadını çıkaracaklar. On gün sonra, Orion'un saatte 40.000 kilometre hızla Dünya atmosferine girmesi, hava direnci nedeniyle yavaşlaması ve yaklaşık dört gün sürecek dönüş yolculuğundan sonra 10 Nisan'da ardından San Diego kıyılarının açıklarında Pasifik Okyanusu'na iniş yapması bekleniyor.
* * * *
Merak edenler için... Artemis 2 görevinde menüde neler var? Kahvaltıda kahve, yeşil çay ve çikolata, çilek veya vanilya aromalı bir 'kahvaltılık içecek' ... Yemek seçenekleri arasında ekmek, sosis, mango veya tropikal meyveli salata, kurabiye, kek ve çeşitli kuruyemişlerin yanı sıra balkabağı, brokoli graten, füme dana eti ve puding veya şekerlenmiş badem gibi tatlılar yer alıyor. Uzay aracı, beş farklı baharat seviyesi ve lezzette toplam 189 yiyecek maddesi taşıyor;
* * * *
Bazı geceler çok yakın görünen aya yolculuk fikri, yazarları her zaman büyülemiştir. Ilk kez 1638'de, İngiliz yazar Francis Goodwin'in 'Ay'daki Adam' adlı kitabı ölümünden sonra yayımlanmış . Hikayenin kahramanı Domingo Gonsales, evcil kazlar tarafından aya götürülür. O zamanlar, ayın göçmen kuşlar için bir dinlenme yeri olduğu ve yaşanabilir olduğu fikri vardır.