Tüm dünyada son zamanlarda değişen ve de hızla gelişen teknolojiden bahsetmeyen kimse kadı mı? ‘Yeni teknoloji’ konusu, sokaklarda, evlerde, okullarda, iş yerlerinde konuşulmakta. Küçücük çocukların ellerinde gördüğümüz tabletler, evlerin bahçesinden tutun da odalara, koridorlara yerleştirilen değişik şekillerdeki alarmlar, güvenlik sistemleri, saatlerimizden ya da telefonlarımızdan takip edebileceğimiz değişik değişik araçlar, neredeyse hepimizin yaşamında.
TEBEŞİR DEVRİ KAPANDI
Ah, o tebeşirler! Benim çocukluğumda kutu içerisinde sadece öğretmenlerde bulunan beyaz tebeşirler vardı. Tabii ki tahtamızın rengi de siyah. O zamanlar kara tahtalar ünlüydü. Öğretmenlerimiz, bizleri kara tahtaya kaldırdıklarında o tahtada yazı yazarken ya da öğretmenlerimizin sordukları soruların cevaplarını bulurken küçücük parmaklarımıza yerleştirdiğimiz beyaz tebeşirin kırılıp da yere düşeceğinden korkardık. Tebeşir kırılırsa, öğretmenlerimiz kızabilirdi. Okula sayıyla gelen tebeşirler, o zamanlarda çok önem arz ederdi. Bir de anımsadığım kadarıyla kadın öğretmenlerimizin tırnakları uzun olduğu için tahtada yazı yazarken bazen cırtttttt diye bir ses çıkardı. İşte, o sesin çıkmasıyla birlikte tüylerimiz diken diken olurdu. Bu duyguyu şimdiki öğrencilere anlatmak oldukça zor. Değişen ve gelişen teknolojinin en güzel tarafını onlar yaşamakta. Çünkü onlar, bu sese maruz kalmamaktadırlar. Peki, şimdi neler var? Neler yok ki? Okullarda son model telefonlarla dolaşan çocuklar ve gençler, bebeğini telefonundan açtığı müzikle uyutan yeni dönem anneleri, yapay zekayı kullanarak ödev hazırlayan üniversiteliler, yurt dışı biletlerini, konser biletlerini, otobüs ve uçak biletlerini internetten çabucak alan insanlar, mutfak ihtiyaçlarını online sitelerden karşılayan babalar ve anneler, tüketim dünyasını sürekli destekleyen gençler, proje ödevlerini elektronik posta şeklinde isteyen öğretmenler… Vatandaş artık, alış veriş poşetleriyle değil de büyük ekranlı telefonlarla gezmekte. Acıkınca yolumuz belli; online yemek siparişi vermek. Daha neler neler var. Kendimizi görebilmek için dokunmatik aynalar, kaç km yürüdüğümüzü gösteren kalp simgeli menüsü bulunan telefonlar, bileğimize takıp da her gün koşuya çıktığımız saatler, düğmesine basıp da evi süpürsün diye salonun ortasına bırakıverdiğimiz temizlik robotları… Çok şey var.
KULLANIM KILAVUZLARI VAR MI?
Robotik araçlar için kullanım kılavuzuna gereksinimimiz var mı? Gördüğüm kadarıyla yok gibi. Neden mi? Nedeni belli. Özellikle gençlerimiz, sipariş ettikleri daha kendilerine ulaşmadan kullanım kılavuzunu internetten okumakta ya da aldıkları neyse, internetten uygulamasını bulup, indirip okumakta. Böylece, kimseye soru sorma, sayfalarca kılavuz okuma dönemini kapatmış durumdalar. Oysaki bizler, siyah beyaz televizyonların, ilk çıkan kocaman, ağır telefonların, plakların, kasetlerin, walkman furyası dönemlerinin çocuklarıyız.
SON TEKNOLOJİK GELİŞMELER
2026 yılında teknolojik gelişmeler, yapay zeka (YZ), otonom sistemler ve sağlık teknolojilerinde devrim yaratıyor. Sony masa tenisi robotu elit oyuncuları yenebilirken, Apple YZ destekli Mac taleplerine yetişemiyor. Ayrıca, Mars'a yolculuk süreleri 153 güne düşürülüyor, Meta kullanıcılarına kişisel YZ ajanları geliştiriyor ve Türkiye'de Parkinson tespiti yapan akıllı ayakkabılar gibi yerli projeler öne çıkıyor.
Yapay Zeka ve Robotik: Yapay zeka artık sadece veri işlemiyor, fiziksel dünyada (robotik) profesyonellerle yarışıyor. Savunma sanayiinde AI destekli otonom sistemler (ANKA-3 gibi) ve kişisel AI ajanlar (Meta) ön planda.
Sağlık Teknolojileri: Parkinson gibi hastalıkları tespit edebilen fiber sensörlü akıllı ayakkabılar gibi giyilebilir ve yerli sağlık teknolojileri gelişiyor.
Ulaşım ve Uzay: Mars'a yolculuk sürelerini 153 güne indiren yeni motor teknolojileri ve sürücüsüz araç (otonom) teknolojilerindeki gelişmeler hız kazanıyor.
Donanım ve Bilişim: YZ destekli yeni nesil işlemcilere (Apple Mac) talep rekor seviyede. 3 boyutlu yazıcılar ve nesnelerin interneti (IoT) günlük hayatın standart parçası haline geliyor.
Yerli Teknolojiler (Türkiye): Türkiye'nin ilk milli elektrikli ana hat lokomotifi ve AI destekli savunma teknolojileri (SAHA 2026) dikkat çekiyor.