56 yıl önce Londra Üniversitesi’nde ekonomi ve finans bölümünü bitiren, 2008 krizi sonrasında dünyaca ünlü London School of Economics’te (LSE) ekonomi üzerine konferanslar veren, iş hayatı başarılarla dolu Ali Özmen Safa’dan uyarı…

EKONOMİDE ENFLASYON KANSERE BENZER

Ülkemizdeki ekonomik krizin ardından yaşanan hayat pahalılığı ödeneğiyle ilgili tartışmaya Ali Özmen Safa, şu uyarıları yaptı: “Ekonomide enflasyon bir nevi kanser olarak nitelenir. Nasıl çeşitli kanser türleri varsa enflasyonda da değişik kanserler vardır. Bunlardan bir tanesi de ‘wage inflation’ olarak bilinen maaş enflasyonudur. Maaş enflasyonu, yaşam maliyetlerindeki artışa paralel işçilerin daha yüksek ücret talep etmesi ve firmaların bu artışı fiyatlarına yansıtmasıyla oluşan döngüdür.

MAAŞ ENFLASYONUNU DURDURMALIYIZ

En tehlikeli kanser budur. Domino efekti yaratan maaş enflasyonu pahalılığı daha da artırır. Bunun önüne geçmek için tek bir yol vardır. Maaş enflasyonunu durdurmak. Nasıl vücut kanser olduğunda o organın kanserli bölümü gerekirse çıkarılır. Maaş enflasyonunu önlemek için de bu cesareti göstermek gerekir. 1970’lerde, 1980’lerde Londra’da olduğum dönemlerde maaş enflasyonuna tanıklık ettim. Hükümetlerin bu konuda nasıl tedbir aldığını gördüm.

HÜKÜMET İSTİFA ETSE SORUN ÇÖZÜLÜR MÜ?

Türkiye’de daha önce faizleri düşürüp maaşları yükselterek enflasyonu düşürmeye çalıştılar ama bu olmadı. Şimdi faizler yükseldi, maaşlar kısıldı. Ekonominin prensipleri uygulandı. Biz de KKTC’de bu maaş enflasyonuna karşı gerekli tedbiri almalıyız. Şu anda bu problem hükümetin sorunu olarak gösteriliyor. Ancak şu anda yapılan ‘hükümet istifa’ çağrılarının ardından yeni bir hükümet gelecek olursa o hükümet bu sorunu çözebilecek mi? Maaşları artırarak sorununun önüne geçebilecek mi?

BAŞARI İÇİN SİYASİ CESARET GEREKİYOR

Kimse ekonominin prensiplerini değiştiremez. Sendikaların ya da muhalefetin bir önerisi varsa bir masa kursunlar. Önerilerini açıklasınlar. Önce amacı ortaya koymamız lazım. Bu enflasyonun önüne geçmek için toplumsal bir seferberlik başlatmalıyız. En başta devletin zirvesindeki en yüksek maaşlardan da yüzde 30 kesinti yapılarak, topluma rol model olunmalıdır. Dünya gerçeklerini kabul etmemiz gerekir. Bu krizi Sarayönü’nün kuralı değil, ekonominin kuralı çözer! Başarı cesaret ister.”