Ada TV’ye konuk olan Doç. Dr. Erdi Şafak, Türkiye’de gerçekleşen NATO zirvesiyle ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

Ada TV’ye konuk olan Doç. Dr. Erdi Şafak, Aslıhan Ünver’in sunduğu programda NATO zirvesinin önemi, Türkiye’nin ev sahipliği, ittifakın geleceği ve küresel güvenlik gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kıbrıs sorunuyla ilgili BM’nin güvenilirliği kalmadığını ifade eden Şafak, Güney Kıbrıs’ın NATO’ya üyeliğiyle ilgili iddialara da, “Bugün için mümkün değil. Çünkü burada ¬bütün üye devletlerin onayı gerekiyor. Türkiye’nin Güney Kıbrıs’ın NATO’ya üyeliğine kolay kolay evet diyeceğini düşünmüyorum! Çünkü bunun olması için önce Kıbrıs sorununun, Doğu Akdeniz enerji krizinin çözülmesi gerekiyor. Türkiye’nin AB ile ilişkilerine Güney Kıbrıs’ın yarattığı zorlukların çözülmesi gerekiyor. Bunlar olmadan Türkiye Güney Kıbrıs’ın NATO’ya üyeliğine yeşil ışık yakmaz” diye yanıt verdi.

“22 YIL SONRAKİ TÜRKİYE ÇOK FARKLI”

Türkiye’nin 22 yıl aradan sonra yeniden NATO zirvesine ev sahipliği yapmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Şafak, “Bugünkü Türkiye, 22 yıl önceki Türkiye değil. Bölgesel ve küresel düzeyde çok daha farklı bir konumda bulunan Türkiye’de böyle bir zirvenin düzenlenmesi başlı başına önem taşıyor.” dedi.
Bununla birlikte zirvenin son yılların en zorlu NATO toplantılarından biri olacağını dile getiren Şafak, özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın yapacağı açıklamaların yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

F-35 VE SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ GÜNDEMDE

Zirve kapsamında liderler arasında gerçekleştirilecek ikili görüşmelerde Türkiye açısından önemli gelişmelerin beklendiğini belirten Şafak, savunma sanayii alanındaki iş birlikleri ile F-35 programına ilişkin konuların da gündeme geleceğini ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump’ın son dönemde NATO’ya yönelik sert eleştirilerde bulunduğunu hatırlatan Şafak, Trump’ın ittifakı zaman zaman “kağıttan kaplan” olarak nitelendirdiğini ve ABD’nin NATO’dan çekilebileceğine yönelik açıklamalar yaptığını hatırlattı.

Bu açıklamaların ittifakın geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdığına dikkat çeken Şafak, “ABD’nin NATO’daki rolü nedeniyle son aylarda ittifakın geleceği ciddi şekilde sorgulanmaya başlandı. Trump’ın zirvede vereceği mesajlar bu açıdan belirleyici olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

HÜRMÜZ GÜNDEMİN İLK SIRALARINDA

ABD-İran-İsrail hattındaki gerilimin henüz sona ermediğini belirten Şafak, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelerin de NATO açısından yakından takip edildiğini söyledi. Trump’ın bu süreçte NATO’dan destek talep ettiğini, istediği desteği göremeyince farklı ülkelerle temas kurduğunu belirten Şafak, devam eden bölgesel krizlerin zirveye damga vuracağını ifade etti.

“NATO-RUSYA MÜCADELESİNE DÖNÜŞTÜ”

Rusya-Ukrayna savaşının artık yalnızca iki ülke arasında yaşanan bir savaş olarak değerlendirilemeyeceğini ifade eden Şafak, NATO’nun Ukrayna’ya sağladığı desteğin savaşın bugüne kadar sürmesinde önemli rol oynadığını söyledi.
Joe Biden döneminde NATO desteğinin daha görünür hale geldiğini belirten Şafak, Trump’ın göreve gelmesiyle birlikte Washington’un Ukrayna politikasında farklı bir yaklaşım benimsediğini ifade etti.

Trump’ın seçim döneminde savaşı kısa sürede bitireceği yönündeki vaatlerini yerine getiremediğini söyleyen Şafak, bu durumun ABD yönetimi açısından önemli bir başarısızlık olarak değerlendirildiğini kaydetti.

Gazze’deki insani krizin doğrudan NATO’nun görev alanında yer almasa da birçok üye ülkenin farklı tutum sergilediğini belirten Şafak, özellikle Türkiye’nin bu konuda önemli bir diplomatik aktör olduğunu ifade etti.

İspanya başta olmak üzere bazı NATO üyelerinin Gazze konusunda farklı yaklaşımlar ortaya koyduğunu belirten Şafak, zirve kapsamında bu konunun da dolaylı biçimde gündeme gelmesinin beklendiğini söyledi.

Zirvenin en önemli gündem maddesinin savunma harcamaları olacağını ifade eden Şafak, Trump’ın NATO üyelerinden savunma bütçelerini gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’i seviyesine çıkarmalarını istediğini hatırlattı.

Ancak Avrupa ülkelerinde yaşanan ekonomik sıkıntılar, yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle birçok ülkenin savunma harcamalarını artırmaya sıcak bakmadığını belirten Şafak, bu durumun ABD ile Avrupa arasında görüş ayrılıklarına neden olduğunu söyledi.

Zirvenin ikinci önemli gündem maddesinin Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mimarisi olacağını belirten Şafak, Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesi halinde Avrupa’nın güvenlik stratejisinin nasıl şekilleneceğinin tartışılacağını ifade etti.