Ada TV’ye konuşan ekonomist yazar Ödül Muhtaroğlu, BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs ziyaretini değerlendirdi:

Ekonomist-yazar Ödül Muhtaroğlu, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs ziyaretinin, uzun süredir durağan seyreden Kıbrıs sorununda yeni bir hareketlilik yaratacağını belirtti. Ancak Muhtaroğlu, yaklaşık 60 yıldır uygulanan yöntemlerle sorunun çözülemeyeceğini vurgulayarak, BM'nin değişen bölgesel ve uluslararası koşulları dikkate alması gerektiğini söyledi.

Muhtaroğlu, görevdeki bir BM Genel Sekreteri'nin yaklaşık 16 yıl sonra ilk kez Kıbrıs'ı ziyaret edeceğine dikkat çekerek, ziyaretin taraflar arasında diyalog kanallarını yeniden açması açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.

2020 yılından sonra tarafların farklı çözüm tezleri nedeniyle müzakere sürecinin ilerleyemediğini belirten Muhtaroğlu, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın göreve gelmesiyle birlikte Kıbrıs konusunda yeniden diplomatik hareketlilik yaşandığını söyledi.

Guterres'in ziyaretinin süreci canlandırmayı hedeflediğini kaydeden Muhtaroğlu, tarafların yeniden aynı masa etrafında buluşmasının başlı başına önemli bir gelişme
olacağını ifade etti.

Kıbrıs meselesinin artık yalnızca adadaki tarafları ilgilendiren bir konu olmadığını belirten Muhtaroğlu, Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon kaynakları, jeopolitik rekabet, Avrupa Birliği'nin güvenlik politikaları ve Türkiye-AB ilişkilerinin Kıbrıs sorununu uluslararası stratejik bir başlık haline getirdiğini söyledi. Bu nedenle bugünkü Kıbrıs'ın, 1960'ların, 2004'ün ya da 2017'nin siyasi şartlarıyla
değerlendirilemeyeceğini ifade etti.

'BEKLENTİLER GERÇEKÇİ OLMALI'

Muhtaroğlu, Kıbrıs Türk tarafının bu süreçte uluslararası kamuoyuna yapıcı diyalog mesajı verme fırsatına sahip olduğunu belirterek, tarafların maksimalist söylemlerden uzak durmasının yeni bir müzakere zemini oluşturabileceğini dile getirdi.

Ancak beklentilerin gereğinden fazla yükseltilmemesi gerektiğini vurgulayan Muhtaroğlu, karşılıklı suçlamalar yerine ortak noktaların geliştirilmesine odaklanılması halinde Guterres'in ziyaretinin gelecekteki olası bir uzlaşının başlangıcı olabileceğini kaydetti.

'GÜVEN BUNALIMI OLUŞTU'

Annan Planı referandumu ve Crans Montana sürecinde Türk tarafının çözüm yönünde güçlü irade ortaya koymasına rağmen Rum tarafının uzlaşmaz tutumunun uluslararası toplum tarafından yaptırıma tabi tutulmadığını belirten Muhtaroğlu, bunun Kıbrıs Türk halkı ile Türkiye'de ciddi bir güven bunalımı yarattığını söyledi.
Muhtaroğlu, Cumhurbaşkanı Erhürman'ın müzakerelerin başlaması için ortaya koyduğu dört maddelik metodolojinin önemine dikkat çekti.

Bu çerçevede siyasi eşitliğin güvence altına alınması, müzakerelerin belirli bir takvime bağlanması, geçmiş uzlaşıların korunması ve olası başarısızlık halinde Kıbrıs Türk tarafının yeniden belirsizliğe sürüklenmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Erhürman'ın çözüm iradesini koruduğunu ancak sürecin iyi hazırlanması gerektiğini söylediğini aktaran Muhtaroğlu, olası 5+1 görüşmelerinde yalnızca toplantı yapılmasının değil somut sonuç üretilmesinin esas olması gerektiğini ifade etti.

Kıbrıs Türk tarafının temel beklentilerinin siyasi eşitlik, etkin garantiler sistemi, minimum düzeyde toprak düzenlemeleri, ekonomik izolasyonların sona ermesi ve uluslararası temasların artırılması olduğunu belirten Muhtaroğlu, BM'nin garantör ülkelerin de desteğiyle iki toplumlu, iki bölgeli ve siyasi eşitliğe dayalı bir çözüm modeli için çaba göstermesi gerektiğini söyledi.

Muhtaroğlu, BM'nin bugüne kadarki söylemlerini tekrarlamak yerine adadaki değişen siyasi gerçekleri dikkate alması gerektiğini vurgulayarak, 'Kıbrıs'ta kalıcı barış, taraflardan birinin tezlerini diğerine kabul ettirmesiyle değil; iki halkın siyasi eşitliğini esas alan, güvenlik kaygılarını gözeten ve karşılıklı saygıya dayalı bir anlayışla mümkün olabilir. Aksi halde yeni ziyaretler yapılacak, yeni açıklamalar yayımlanacak; ancak Kıbrıs sorunu çözüm beklemeye devam edecektir.' dedi.