Bu ülkede yıllardır çözülemeyen en önemli ekonomik sorunlarından biri yüksek enerji maliyetidir. Elektrik faturaları yalnızca vatandaşın cebini yakmıyor; üreticinin, sanayicinin, esnafın ve turizmcinin de belini büküyor. Üretimin maliyetini artırıyor, fiyatlara yansıyor ve hayat pahalılığını besleyen unsurların başında geliyor.
İşte tam da bu nedenle Başbakan Ünal Üstel’in Türkiye ile doğal gaz projesinde çalışmaların başladığını ve projenin iki yıl içerisinde tamamlanmasının hedeflendiğini açıklaması, üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir gelişmedir.
Hedef, elektrik maliyetlerinde yüzde 50’ye varan bir indirim sağlamak.
Bu hedef gerçekleşirse yalnızca elektrik faturalarında bir düşüş yaşanmayacak. KKTC ekonomisinin rekabet gücünü artırabilecek, üretimin önünü açabilecek ve vatandaşın yaşam maliyetini hafifletebilecek yeni bir dönemin kapısı aralanacak.
Çünkü enerji ucuzlamadan üretimin ucuzlaması, üretim maliyetleri düşmeden de hayat pahalılığıyla kalıcı mücadele edilmesi kolay değildir.
Bugün bir işletmenin giderlerine baktığınızda elektrik maliyetinin ne kadar önemli bir yer tuttuğunu görürsünüz. Bir otelin, restoranın, fırının, mandıranın veya sanayi işletmesinin enerjiye ihtiyacı var. Üretim yapmak isteyen çiftçi de esnaf da sanayici de yüksek enerji maliyetleriyle mücadele ediyor.
Elektrik pahalı olduğunda üretim pahalılaşıyor. Üretim pahalılaştığında ürün ve hizmet fiyatları yükseliyor. Sonunda bunun yükünü yine vatandaş taşıyor.
Dolayısıyla enerji maliyetlerini düşürmek, yalnızca elektrik faturalarını azaltmaya yönelik teknik bir çalışma değildir. Aynı zamanda ekonomik kalkınma, rekabet gücü ve hayat pahalılığıyla mücadele meselesidir.
Elbette elektrik maliyetindeki yüzde 50'lik olası düşüşün tüketici fiyatlarına aynı oranda yansıması beklenemez. Ancak enerji giderlerinin azalması, birçok sektörde maliyetleri aşağı çekebilecek önemli bir fırsat yaratabilir.
Başbakan Ünal Üstel’in açıkladığı hedefin asıl önemi burada ortaya çıkıyor.
Eğer proje öngörülen takvimde tamamlanır ve elektrik üretim maliyetlerinde hedeflenen düşüş sağlanırsa KKTC ekonomisi önemli bir avantaj elde edebilir.
Daha düşük enerji maliyetleri, işletmelerin rekabet gücünü artırabilir. Üreticinin üzerindeki baskıyı hafifletebilir. Turizm sektörünün giderlerini azaltabilir. Yeni yatırımların önünü açabilir.
En önemlisi de vatandaşın bütçesine doğrudan veya dolaylı katkı sağlayabilir.
Ancak bunun gerçekleşmesi için yalnızca projenin tamamlanması yeterli değildir. Maliyet düşüşünün elektrik tarifelerine nasıl yansıtılacağı, altyapının nasıl işletileceği ve elde edilen avantajın tüketiciye nasıl aktarılacağı da açık biçimde ortaya konmalıdır.
Çünkü vatandaş artık sadece proje açıklaması değil, hayatına dokunacak somut sonuçlar görmek istiyor. Bizden söylemesi…